Đầu tháng 8/2026, FIFA đã chính thức hủy bỏ kế hoạch gây tranh cãi về việc bán cổ phần thương mại của World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân. Quyết định này được đưa ra sau làn sóng phản đối mạnh mẽ từ Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) và các liên đoàn thành viên khác, cùng với sức ép nội bộ FIFA, cho thấy một cuộc đối đầu quyền lực đã kết thúc với phần thắng nghiêng về các liên đoàn châu lục.
Những điểm chính về quyết định của FIFA
- FIFA đã hủy bỏ kế hoạch thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE) và bán 20% cổ phần cho các nhà đầu tư tư nhân, một động thái được cho là nhằm huy động 4,2 tỷ USD.
- Quyết định này là kết quả của sự phản đối dữ dội từ UEFA, cùng với sự không đồng tình từ AFC và CONCACAF, những tổ chức lo ngại về việc tư nhân hóa giá trị cốt lõi của bóng đá.
- Chủ tịch FIFA Gianni Infantino xác nhận kế hoạch bị hủy bỏ vì đã tạo ra “những chia rẽ” và không còn phục vụ mục tiêu đoàn kết bóng đá.
- Vụ việc làm dấy lên nhiều câu hỏi về tình hình tài chính của FIFA, mối quan hệ giữa FIFA và các liên đoàn, cũng như vị thế lãnh đạo của ông Infantino.
Kế hoạch gây tranh cãi và làn sóng phản đối
Kế hoạch ban đầu của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino là thành lập một công ty thương mại mới, FIFA Forward Enterprise (FFE), với giá trị ước tính khoảng 20 tỷ USD. Công ty này được thiết kế để quản lý các giải đấu lớn như World Cup nam, World Cup nữ và FIFA Club World Cup. FIFA dự kiến bán tối đa 20% cổ phần của FFE cho các nhà đầu tư tư nhân, nhằm mục đích huy động khoảng 4,2 tỷ USD (tương đương 3,1 tỷ bảng Anh) để tài trợ cho các dự án phát triển bóng đá toàn cầu. Một trong những nhà đầu tư tiềm năng được nhắc đến là Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner.
Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt. UEFA, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Aleksander Čeferin, đã dẫn đầu làn sóng chỉ trích, tuyên bố rằng “linh hồn và cơ chế quản trị của bóng đá” đang bị đe dọa. UEFA cảnh báo sẽ tẩy chay tất cả các giải đấu của FIFA, bao gồm World Cup nam và nữ, nếu kế hoạch được thông qua. Toàn bộ 55 liên đoàn thành viên của UEFA đã nhất trí thông qua lập trường cứng rắn này. Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) cũng bày tỏ sự không đồng tình và phản đối kế hoạch của FIFA.
Không chỉ dừng lại ở các liên đoàn châu lục, nhiều quan chức cấp cao trong nội bộ FIFA cũng công khai chỉ trích kế hoạch. Carlos Cordeiro, cố vấn cấp cao của FIFA, đã từ chức để phản đối, và Giám đốc điều hành FIFA Kevin Lamour cũng lên tiếng chỉ trích việc kế hoạch được xây dựng thiếu minh bạch. Những phản ứng này cho thấy sự chia rẽ sâu sắc ngay trong chính tổ chức điều hành bóng đá thế giới.
Lý do FIFA rút lui và hệ quả
Chỉ vài ngày sau khi kế hoạch được công bố và đối mặt với áp lực ngày càng tăng, Chủ tịch Gianni Infantino đã xác nhận đề xuất sẽ không được triển khai. Ông Infantino giải thích rằng kế hoạch đã tạo ra “những chia rẽ” và “không còn phục vụ mục tiêu ban đầu” là đoàn kết và phát triển bóng đá. Quyết định rút lui này được xem là một chiến thắng lớn cho UEFA và các liên đoàn thành viên, những người đã kiên quyết bảo vệ mô hình quản trị bóng đá truyền thống.
Mâu thuẫn này đã làm nổi bật cuộc đối đầu quyền lực giữa FIFA và các liên đoàn châu lục, đặc biệt là UEFA. UEFA cho rằng FIFA đang cố gắng “làm giàu cho chính mình và những người thân cận” thông qua việc bán đi giá trị cốt lõi của bóng đá. Việc FIFA rút lại kế hoạch không chỉ là một vấn đề tài chính mà còn là một cuộc khủng hoảng về chính danh, quản trị và nguy cơ làm tan vỡ hệ thống giải đấu mà FIFA đang điều hành.
Vị thế của Gianni Infantino và tương lai của FIFA
Quyết định rút lại kế hoạch đã khiến vị thế và uy tín của Chủ tịch Gianni Infantino bị lung lay nghiêm trọng. Có thông tin cho rằng ông Infantino có thể nhận được mức thu nhập rất cao (gần 1 triệu bảng/tuần) nếu kế hoạch thành công, điều này càng làm tăng thêm sự chỉ trích và nghi ngờ về động cơ cá nhân. Mặc dù FIFA đã rút lại đề xuất, UEFA vẫn giữ nguyên lời đe dọa tẩy chay các kỳ World Cup và khẳng định chưa lấy lại niềm tin vào Chủ tịch Infantino, cho thấy mâu thuẫn vẫn còn tiềm ẩn và có thể bùng phát bất cứ lúc nào.
Việc FIFA từ bỏ kế hoạch này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến tình hình tài chính và các dự án phát triển bóng đá toàn cầu của tổ chức. Các liên đoàn bóng đá nhỏ hơn, những người có thể được hưởng lợi từ gói tài chính của FIFA, có thể sẽ cảm thấy thất vọng. Câu hỏi đặt ra là liệu FIFA có xem xét bất kỳ kế hoạch tư nhân hóa nào khác trong tương lai để huy động vốn hay không, và mối quan hệ giữa FIFA và UEFA sẽ phát triển ra sao sau cuộc đối đầu quyền lực này.
Ý nghĩa của quyết định này đối với bóng đá
Quyết định của FIFA từ bỏ kế hoạch bán cổ phần World Cup là một cột mốc quan trọng, cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết và phản đối từ các liên đoàn thành viên khi đối mặt với những thay đổi lớn. Đây có thể được xem là một chiến thắng cho bóng đá truyền thống, nơi giá trị thể thao và quản trị minh bạch được ưu tiên hơn lợi ích thương mại đơn thuần. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức về việc FIFA sẽ tìm kiếm nguồn tài chính như thế nào để tiếp tục phát triển bóng đá toàn cầu mà không gây ra những tranh cãi tương tự. Tương lai của mối quan hệ giữa FIFA và các liên đoàn châu lục, đặc biệt là UEFA, sẽ cần được theo dõi sát sao để đánh giá tác động lâu dài của sự kiện này.